Trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành chìa khóa cốt lõi giúp thay đổi toàn diện diện mạo trong công tác Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC & CNCH). Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thông, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) đang giúp lực lượng chức năng dịch chuyển từ thế “chạy theo xử lý sự cố" sang “chủ động kiểm soát, dự báo và phòng ngừa thông minh”.
Hệ thống truyền tin báo cháy tự động: Cột mốc số hóa thời gian thực
Trước đây, khi xảy ra hỏa hoạn, việc báo cháy phụ thuộc hoàn toàn vào con người qua cuộc gọi 114. Điều này dễ dẫn đến sự chậm trễ hoặc thông tin sai lệch do hoảng loạn.
Ngày nay, với hệ thống truyền tin báo cháy tự động qua IoT, các cảm biến khói, nhiệt tại cơ sở được kết nối trực tiếp với trung tâm giám sát.
Khi có sự cố, hệ thống tự động định vị tọa độ, thiết lập cuộc gọi tự động, gửi tin nhắn cảnh báo đồng thời đến chủ cơ sở, doanh nghiệp và Trung tâm thông tin chỉ huy 114 gần nhất.
Rút ngắn thời gian tiếp nhận thông tin từ vài phút xuống còn vài giây, tạo ra "thời gian vàng" để dập tắt đám cháy từ khi mới nhen nhóm.
Số hóa tác chiến và lập phương án chữa cháy điện tử
Chuyển đổi số mang đến những công cụ đắc lực, bảo vệ tính mạng cho cả người dân và chiến sĩ cứu hỏa thông qua các giải pháp công nghệ cao:
Hệ thống ứng dụng di động (như App Báo cháy 114): Người dân có thể gửi video call trực tiếp từ hiện trường giúp trung tâm chỉ huy đánh giá quy mô đám cháy, đồng thời định vị GPS giúp xe cứu hỏa tìm đường ngắn nhất, tránh các điểm ùn tắc.
Bản đồ số PCCC: Số hóa toàn bộ vị trí các trụ nước, ao, hồ, sông ngòi lân cận tòa nhà. Khi xe cứu hỏa đến nơi, việc tiếp cận nguồn nước được thực hiện ngay lập tức mà không mất thời gian tìm kiếm.
Giao diện ứng dụng báo cháy 114
Drone (Thiết bị bay không người lái) & Camera nhiệt: Giúp trinh sát hiện trường từ trên cao, nhìn xuyên qua làn khói đậm đặc để định vị tâm đám cháy và phát hiện vị trí người còn mắc kẹt trong tòa nhà.
Ứng dụng thiết bị không người lái trong công tác chữa cháy
Robot chữa cháy AI: Thay thế con người tiến vào các vùng nguy hiểm cao như kho hóa chất, trạm biến áp, những nơi có nguy cơ nổ lớn để phun nước, dập lửa.
Ứng dụng Robot chữa cháy
Tích hợp PCCC trong kiến trúc Đô thị thông minh (Smart City)
Tại các tòa nhà hiện đại, PCCC không còn là một hệ thống đứng độc lập mà được tích hợp sâu vào hệ thống quản lý tòa nhà thông minh (Smart Building):
Công nghệ B.I.M (Mô hình thông tin công trình): Giúp số hóa sơ đồ 3D của tòa nhà. Khi có cháy, máy tính dựa vào mô hình này để mô phỏng hướng khói lan, hướng lửa cháy, từ đó đưa ra lối thoát nạn tối ưu nhất cho người dân.
Kịch bản ứng phó tự động: Ngay khi hệ thống báo cháy kích hoạt, tòa nhà sẽ tự động cắt điện khu vực có cháy, bật quạt tăng áp cầu thang thoát hiểm, hạ thang máy về tầng trệt và mở toàn bộ cửa từ để người dân sơ tán nhanh nhất.
Hiện đại hóa hành chính và nâng cao nhận thức cộng đồng
Không chỉ dừng lại ở mặt kỹ thuật tác chiến, chuyển đổi số còn thay đổi cách quản lý nhà nước và tương tác với người dân:
Cải cách hành chính số: 100% thủ tục thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu PCCC được thực hiện qua cổng Dịch vụ công trực tuyến. Doanh nghiệp có thể nộp và theo dõi hồ sơ minh bạch, nhanh chóng.
Tuyên truyền qua môi trường số: Ứng dụng các trang Zalo OA, chatbot AI để giải đáp thắc mắc, hướng dẫn người dân kỹ năng thoát nạn, kiểm tra an toàn PCCC thông qua các mã QR tiện lợi.
Ứng dụng chuyển đổi số trong PCCC không chỉ nâng cao năng lực quản lý của cơ quan chức năng mà còn xây dựng một lá chắn an toàn vững chắc cho toàn xã hội. Công nghệ đã và đang chứng minh vai trò tối quan trọng: Giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản, vì một cuộc sống bình yên của nhân dân./.
Sưu tầm: Trần Đình Thích (P2)