Tết Cổ truyền – Nét đẹp văn hoá Người Việt Nam

Thứ tư, 31/1/2024 | 09:08 GMT+7

Tết Nguyên đán hàng năm là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới, là sự khởi đầu của năm mới. Trở về với Tết, cũng là trở về với sự khởi đầu của năm mới. Đó là ý nghĩa lớn nhất của Tết, mà mỗi lần xuân về, người Việt lại cùng nhau đoàn tụ.

Đối với đời sống văn hóa tâm linh của người Việt, những ngày Tết có ý nghĩa vô cùng to lớn. Tết là dịp người Việt Nam bày tỏ lòng biết ơn với các bậc Thủy tổ, Tổ tiên, Thánh Thần đã mang lại cuộc sống yên bình cho mình. Trải qua nhiều đời, từng cái Tết mang từng nét riêng biệt cả về ý nghĩa lẫn cách bày tỏ lòng biết ơn với Tiền nhân, Thần Thánh.

Tết là những ngày Lễ được phân bố theo các tiết thời gian trong năm, đan xen giữa các khoảng trống trong lịch thời vụ. Ở Việt Nam hiện có 12 cái tết (Tết Nguyên Đán - 1/1 âm lịch, Tết Nguyên Tiêu - vào ngày Rằm tháng Giêng; Tết Hàn Thực vào ngày 3/3 âm lịch; Tết Thanh Minh; Tết Đoan Ngọ - ngày 5/5 âm lịch; Tết Trung Nguyên vào Rằm tháng Bảy; Tết Trung Thu vào Rằm tháng Tám; Tết Táo Quân - ngày 23 tháng Chạp; Tết Khai Hạ vào mùng 7 tháng Giêng; Tết Trùng Cửu hay Tết Trùng Dương mùng 9/9 âm lịch; Tết Trùng thập mùng 10/10 âm lịch và Tết Hạ Nguyên hay Tết Cơm mới - ngày 15/10) tạo thành một hệ thống phân bố theo thời gian. Mặc dù quy mô to, nhỏ, màu sắc đậm, nhạt khác nhau nhưng cả 12 cái Tết này đều có tầm quan trọng trong đời sống sinh hoạt vật chất và văn hóa tinh thần của người dân Việt.

Trong các Tết của người Việt thì Tết Nguyên đán trong quan niệm của người Việt Nam là cái Tết lớn nhất mà chúng ta không thể nào bỏ qua được. Người ta bôn ba, kiếm tiền khắp mọi nơi cũng chỉ là để mong có một cái Tết thật đầy đủ và sung túc. Trong không khí thiêng liêng đó, những phong tục được truyền từ ngàn đời xưa vẫn được người Việt trân trọng, giữ gìn và phát triển, như một mạch nguồn chảy mãi của văn hóa dân tộc. Ngày Tết Nguyên đán người Việt vẫn giữ những phong tục từ bao đời nay như: Tục tiễn ông Công, ông Táo, mâm ngũ quả ngày Tết, tục xông đất, tặng quà ngày Tết…những phong tục này luôn được giữ gìn và có những thay đổi theo sự phát triển của xã hội.

Việc tặng quà ngày Tết được xem là một trong những phong tục đẹp của  Tết Việt, nó không chỉ là quan hệ tình cảm đơn thuần giữa người với người mà còn là nét đẹp trong văn hóa ứng xử, đạo lý làm người. Không biết từ bao giờ, văn hóa tặng quà Tết đã ăn sâu vào nếp sống của người Việt Nam. Mỗi món quà trang nhã, hình thức đẹp đẽ, gọn gàng có ý nghĩa là lời chúc may mắn, tốt đẹp đến người nhận. Tặng quà với một tấm chân thành thì món quà dù to hay nhỏ, phổ biến hay sang trọng đều trở nên ý nghĩa.

Văn hóa tặng quà của Tết xưa gắn liền với đạo lý uống nước nhớ nguồn, thương yêu kính trọng ông bà, cha mẹ, thầy cô. Món quà không cần phải quý giá, chỉ cần cặp bánh chưng, cành đào, cây quất đã thể hiện được tấm lòng yêu mến của mình với những người yêu quý. Xã hội ngày càng phát triển, những nét đẹp văn hóa ngày Tết vẫn không mai một mà ngày càng phát triển hơn. Văn hóa tặng quà Tết hiện nay vẫn kế thừa những giá trị xưa về lòng biết ơn, kính trọng nhưng có nhiều hình thức thể hiện.

A pile of fruit on a plateDescription automatically generated

Mâm quả ngày Tết Việt

Tết trong văn hóa người Việt là một phong tục tập quán tốt đẹp, tuy nhiên với sự phát triển của công nghệ như hiện nay, Tết và các phong tục liên quan đến Tết đã có nhiều thay đổi, thậm chí “Biến dạng”, việc duy trì các phong tục, tập quán và thích nghi với cuộc sống hiện đại có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc làm cho mỗi cá nhân, tập thể ngày càng phát triển hơn, hoàn thiện hơn./.

Bài viết: Ngô Thu Hải